Co to jest Mobbing ?

Roszczenia z tytułu Mobbingu

W powszechnej ostatnio dyskusji na temat Mobbingu da się zauważyć kilka powtarzanych – i przez co utrwalanych – błędów. Aby można było mówić precyzyjnie o Mobbingu należy powiedzieć, że z punktu widzenia prawa:

  1. Mobbing dotyczy tylko osób, które są pracownikami w rozumieniu prawa pracy.
  2. Molestowanie dzieli się na molestowanie, molestowanie seksualne oraz Mobbing.
  3. Mobbing nie jest przemocą.

Kogo może dotyczyć Mobbing ?

Zgodnie z treścią artykułu 2 k.p. „Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę”. Obecnie wiele osób świadczy pracę w ramach tzw. niepracowniczych form zatrudnienia np. umowy zlecenia, umowy o dzieło, lub też w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Osoby takie nie mają statusu pracownika i jako takie, nie podlegają w tym zakresie ochronie wynikającej z kodeksu pracy. Podkreślenia wymaga również to, iż część szczególna kodeksu karnego dotyczącą naruszenia praw pracowniczych nie ma zastosowania do osób nie będących pracownikami (brak znamion czynu).

Jeśli więc praca świadczona jest w oparciu o stosunek inny niż pracowniczy, to nie może dojść do molestowania, Mobbingu czy zaistnienia przestępstw przewidzianych w Rozdziale XXVIII kodeksu karnego.

Czym jest molestowanie ?

Molestowanie uregulowane w przepisach artykułu 18 (3a) § 5 i § 6 kodeksu pracy, jest przejawem działań o charakterze dyskryminacyjnym. Dzieli się na molestowanie lub molestowanie seksualne. Molestowanie to takie zachowanie, które narusza godność osobistą, poniża lub upokarza pracownika. Co ważne, musi skutkować stworzeniem wokół pracownika negatywnej atmosfery. Jeżeli natomiast zachowanie będzie miało charakter seksualny lub odnosiło się do płci (niezależnie czy kobiety czy mężczyzny) to będzie to molestowanie seksualne.

Odmianą molestowania jest Mobbing, uregulowany w artykule 94 (3) § 2  k.p.

Wspólnym mianownikiem dla molestowania i Mobbingu jest wyrządzenie krzywdy pracownikowi. Aby można było określone działanie uznać za Mobbing, musi on być działaniem długotrwałym i uporczywym.

Czy mobbing jest przemocą ?

W ujęciu prawnym, przemoc jest pojęciem z zakresu prawa karnego, które poza nielicznymi wyjątkami nie ma zastosowania do prawa pracy. Przemoc to takie działanie, które wiąże się z użyciem siły fizycznej. Trzeba zauważyć, że zachowanie takie może również być częścią Mobbingu. Nie zmienia to jednak faktu, że stosowanie terminu „przemoc psychiczna” dla określenia Mobbingu  jest niepoprawne.

Roszczenia z tytułu molestowania:

– jeżeli pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, to pracownik może dochodzić odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Jeśli nie wystąpi szkoda majątkowa (odszkodowanie zawsze łączy się z powstałą szkodą) to odszkodowanie przyjmuje formę zadośćuczynienia. Podobnie jak w przypadku Mobbingu, brak jest górnej granicy kwoty zadośćuczynienia.

Roszczenia z tytułu Mobbingu:

– jeżeli Mobbing wywołał rozstrój zdrowia (np. depresja), pracownik może dochodzić zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Podstawą dla określenia wysokości zadośćuczynienia będą przepisy kodeksu cywilnego.

– jeżeli pracownik rozwiązał umowę o pracę (podając jako przyczynę w pisemnym wypowiedzeniu) z powodu Mobbingu, może on dochodzić odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Brak jest górnej granicy możliwego odszkodowania.

– jeżeli pracownik z powodu Mobbingu rozwiązał umowę o pracę, wskazując artykuł 55 (1) § 1 kodeksu pracy (ciężkie naruszenie obowiązków pracodawcy) to może on dochodzić odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Roszczenia z tytułu ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracodawcę mogą być łączone z żądaniem zadośćuczynienia.

Wspólną ochroną dla pracowników i osób świadczących pracę na postawie innej niż umowa o pracę:

– w przypadku działań naruszających dobra osobiste (np. godność, wizerunek), możliwe jest dochodzenie ochrony tych dóbr na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (24 k.c., 415 k.c.).

– w przypadku działań noszących znamiona przestępstwa np. Znęcania się (207 k.k.), Znieważenia (216 k.k.), Naruszenia nietykalności osobistej (217 k.k.) – można rozważyć powiadomienie organów ścigania lub wnieść prywatny akt oskarżenia. W trakcie postępowania karnego można żądać naprawienia szkody lub zadośćuczynienia (art. 46 k.k.).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *