Zaprzeczenie ojcostwa – wybory bohaterów Dekalogu

Zaprzeczenie ojcostwa

Krzysztof Kieślowski w filmie Dekalog II „Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno” oraz w filmie Dekalog IV „Czcij ojca swego i matkę swoją” przedstawił historię dwóch nie-ojców. W Dekalogu II grany przez Olgierda Łukaszewicza mężczyzna, po przebytej chorobie cieszy się życiem oczekując narodzin dziecka, które w rzeczywistości nie jest jego. W Dekalogu IV – bohater Michał grany przez Janusza Gajosa, dowiaduje się, że być może nie jest ojcem swojej dorosłej córki.

Jakich wyborów mogliby dokonać bohaterowie tych filmów, gdyby skorzystali z porady prawnika i chcieli zaprzeczyć swojemu ojcostwu ?

Po pierwsze, wniosek (powództwo) o zaprzeczenie ojcostwa według Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO) dotyczy jedynie męża matki, ponieważ artykuł 67 (KRO) stanowi, iż zaprzeczenie ojcostwa następuje przez wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka. Oznacza to, że zaprzeczenie ojcostwa (formalnie) możliwe jest tylko w takim przypadku, gdy mąż matki nie jest biologicznym ojcem dziecka, a jego ojcostwo wynika jedynie z domniemania prawnego (o ustaleniu ojcostwa czytaj tutaj) Powodami mogą być np. badania genetyczne, stwierdzona bezpłodność, nieobecność męża lub zdrada żony (matki). Muszą to być okoliczności obiektywne, samo podejrzenie nie jest wystarczające.

Po drugie, najczęściej przeprowadzanym dowodem jest dowód z grupowego badania DNA. Zdaniem Sądu Najwyższego dowód taki powinien być, w miarę możliwości przeprowadzany jako pierwszy. Pozwala on – przy dzisiejszym stanie wiedzy – wykluczyć ojcostwo, a także wskazać praktycznie ze stuprocentową pewnością ojca dziecka. Sąd Najwyższy również stwierdził, że celem procesu o zaprzeczenie ojcostwa nie jest ustalenie biologicznego ojcostwa męża matki, lecz obalenie ustawowego domniemania, że dziecko od niego pochodzi.

W jakim terminie można wystąpić o zaprzeczenie ojcostwa ?

  1. Ojciec dziecka – w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu przez żonę dziecka, nie później jednak niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.
  2. Matka dziecka – w terminie w ciągu 6 miesięcy od urodzenia dziecka,
  3. Dziecko – w terminie 3 lat od osiągnięcia pełnoletności.

 

Jakie są skutki zaprzeczenia ojcostwa ?

  1. Dotychczasowy stosunek ojca i dziecko przestaje istnieć od chwili urodzenia dziecka.
  2. Ustaje władza rodzicielska ojca wobec dziecka (kończą się również alimenty, ale ojciec nie może domagać się zwrotu już zapłaconych kwot).
  3. Miejsce zamieszkania matki staje się miejscem zamieszkania dziecka.
  4. W akcie urodzenia dziecka wpisuje się odpowiednią wzmiankę.

Kiedy nie można zaprzeczyć ojcostwu ?

Zaprzeczenie ojcostwa nie jest dopuszczalne:

  • jeżeli dziecko zostało poczęte w następstwie zabiegu medycznego (in vitro), na który mąż matki wyraził zgodę (i nie jest istotne czy zapłodnienie nastąpiło nasieniem męża matki czy też innego mężczyzny),
  • po śmierci dziecka.

Podsumowanie:

  1. Bohater Dekalogu II (grany przez Olgierda Łukaszewicza) – mógłby wystąpić z powództwem i musiałby wykazać, że nie jest ojcem dziecka, w terminie 6 miesięcy od daty, w której dowiedziałby się, że nie jest ojcem dziecka.
  2. Bohater Dekalogu IV (grany przez Janusza Gajosa) nie mógłby wystąpić skutecznie o zaprzeczenie ojcostwa, gdyż  jego córka była pełnoletnia.

zaprzeczenie ojcostwa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *